आभाळाखालची शाळा

संत ज्ञानेश्वर

ज्ञानेश्वरीकार, १३ वे शतक

माझा मराठाचि बोलु कौतुकें । परि अमृतातेंहि पैजासीं जिंके ॥

मराठीचे पहिले आणि अजरामर गौरवगान.

संत तुकाराम

वारकरी संत कवी, १७ वे शतक

आम्हां घरीं धन शब्दांचीच रत्नें । शब्दांचीच शस्त्रें यत्न करूं ॥

शब्द हीच संपत्ती — आभाळाखालच्या शाळेचा पहिला धडा.

छत्रपती शिवाजी महाराज

स्वराज्य संस्थापक

प्रतिपच्चंद्रलेखेव वर्धिष्णुर्विश्ववंदिता ।

राजव्यवहारात मराठीला मान देणारे राजे; "राज्यव्यवहार कोश" त्यांच्याच प्रेरणेने.

महात्मा जोतिराव फुले

सत्यशोधक, समाजसुधारक

विद्येविना मति गेली । मतिविना नीति गेली ॥

शिक्षण हीच मुक्तीची पहिली पायरी.

सावित्रीबाई फुले

पहिल्या महिला शिक्षिका, कवयित्री

१८४८ मध्ये पुण्यात मुलींची पहिली शाळा. आमची शाळा त्याच पुण्यातून जगभर जाते.

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर

भारतीय संविधानाचे शिल्पकार

शिका, संघटित व्हा, संघर्ष करा.

"मूकनायक" आणि "बहिष्कृत भारत" मधून मराठी पत्रकारितेला नवा आवाज.

राजर्षी शाहू महाराज

कोल्हापूर संस्थान

मोफत व सक्तीचे प्राथमिक शिक्षण, वसतिगृहे, कुस्ती आणि कलांना राजाश्रय.

पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर

माळव्याच्या राणी

देशभर घाट, धर्मशाळा, विहिरी; महेश्वरी वस्त्रकलेला आश्रय.

लोकमान्य टिळक

"केसरी"चे संपादक

स्वराज्य हा माझा जन्मसिद्ध हक्क आहे आणि तो मी मिळवणारच.

सार्वजनिक गणेशोत्सवाचे प्रणेते — आज आमचा गणेशोत्सव जागतिक झाला.

गोपाळ गणेश आगरकर

"सुधारक"चे संपादक

इष्ट असेल ते बोलणार आणि साध्य असेल ते करणार.

विवेकनिष्ठ समाजसुधारणेचा निर्भीड आवाज.

न्यायमूर्ती महादेव गोविंद रानडे

समाजसुधारक, विचारवंत

प्रार्थना समाज, सार्वजनिक सभा आणि मराठी ग्रंथोत्तेजक चळवळीचे आधार.

नामदार गोपाळ कृष्ण गोखले

सर्व्हंट्स ऑफ इंडिया सोसायटीचे संस्थापक

निःस्वार्थ लोकसेवेचा आदर्श — आमच्या स्वयंसेवकांचा वसा.

महर्षी धोंडो केशव कर्वे

स्त्रीशिक्षणाचे प्रणेते

भारतातील पहिले महिला विद्यापीठ (१९१६) स्थापन केले.

साने गुरुजी

लेखक, शिक्षक

"श्यामची आई" — मराठी मनाला संस्कार देणारे पुस्तक; आंतरभारतीचे स्वप्न.

संत नामदेव

वारकरी संत, १३–१४ वे शतक

नाचू कीर्तनाचे रंगीं । ज्ञानदीप लावूं जगीं ॥

मराठी भक्तीचा आवाज पंजाबपर्यंत नेणारे संत.

संत एकनाथ

संत कवी, १६ वे शतक

संस्कृत वाणी देवें केली । तरी प्राकृत काय चोरापासोनि झाली ? ॥

लोकभाषा मराठीचा ठाम पुरस्कार.

समर्थ रामदास स्वामी

संत, "दासबोध"कार

मराठा तितुका मेळवावा । महाराष्ट्र धर्म वाढवावा ॥

आमच्या कामाचे सारच या ओळीत.

केशवसुत

आधुनिक मराठी कवितेचे जनक

एक तुतारी द्या मज आणुनि । फुंकिन मी जी स्वप्राणानें ॥

मराठी कवितेला नव्या युगात नेणारा आवाज.

कवी कुसुमाग्रज

ज्ञानपीठ विजेते कवी

त्यांचा जन्मदिन, २७ फेब्रुवारी, मराठी भाषा गौरव दिन म्हणून साजरा होतो.

वि. स. खांडेकर

मराठीचे पहिले ज्ञानपीठ विजेते

"ययाति" कादंबरीसाठी १९७४ मध्ये ज्ञानपीठ पुरस्कार.

बहिणाबाई चौधरी

लोककवयित्री

शेतात, जात्यावर रचलेल्या ओव्या — आभाळाखालची खरी कविता.

पु. ल. देशपांडे

महाराष्ट्राचे लाडके व्यक्तिमत्त्व

लेखक, नट, संगीतकार — मराठी माणसाला स्वतःवर हसायला शिकवणारे.

शांता शेळके

कवयित्री, गीतकार

मराठी गीतांना शब्दांचे सौंदर्य देणाऱ्या कवयित्री.

शाहीर अमर शेख

संयुक्त महाराष्ट्र चळवळीचा आवाज

डफावर थाप आणि खड्या आवाजात महाराष्ट्राचे स्वप्न.

लोकशाहीर अण्णाभाऊ साठे

"फकिरा"चे लेखक

शाळेत फारसे न गेलेले, पण जगाला शिकवणारे लेखक — आभाळाखालच्या शाळेचे खरे विद्यार्थी.

बालगंधर्व

संगीत रंगभूमीचे सम्राट

मराठी संगीत नाटकाला सुवर्णयुग देणारे कलावंत.

दादासाहेब फाळके

भारतीय चित्रपटसृष्टीचे जनक

१९१३ मध्ये "राजा हरिश्चंद्र" — भारताचा पहिला पूर्ण लांबीचा चित्रपट.

भारतरत्न लता मंगेशकर

स्वरसम्राज्ञी

मराठी आणि भारतीय गीतांना जगभर पोहोचवणारा स्वर.